“Weet met wie je te maken hebt” (Journalistieke Arena)

“Er zijn dingen waar zoveel over te vertellen valt dat je het niet kwijt kan in bladen en kranten.” Daarom schreef misdaadjournalist Hendrik Jan Korterink al diverse misdaadboeken als Haagse Penoze, Echte mannen eten wél kaasCor en zijn nieuwste boek Fred Ros – Moordmakelaar, nadat zijn vorige boek werd verboden door de rechter. Hij begon na een Nederlands opleiding als leerling journalist vooral omdat hij ‘schrijven leuk vond’. Dat zorgde voor werk als freelancejournalist voor onder andere de Revu en Panorama. Maar wat is er nou het belangrijkste bij het schrijven van misdaadboeken en stukken in de misdaadjournalistiek? Hendrik Jan Korterink heeft het antwoord.

“Als je mensen spreekt of je ergens in verdiept, moet je weten met wie je te maken hebt,” begint hij al meteen als hij de Journalistieke Arena binnenstapt. Wie heeft er al research naar hem gedaan? Veel studenten zijn het niet, terwijl juist dat het belangrijkste is volgens Hendrik Jan. In een gesprek moet je volgens hem “eigenlijk al meer weten van de persoon dan hijzelf.”

Hoe de waarheid aan het licht komt
Bij misdaadjournalistiek is een goede voorbereiding dus een must om de waarheid aan het licht te brengen. Daarbij wordt Hendrik Jan niet heel warm voor de drie bronnen-theorie, liever weet hij zelf of een verhaal klopt. “Je moet een bron hebben die je goed kent en die niet eerder onwaarheid heeft verteld. Dat vind ik belangrijker dan dat je er drie hebt,” onderbouwt hij de stelling. Ook moet je volgens hem altijd openstaan voor waarheid en nooit bang zijn om dingen terug te nemen of te rectificeren.

Persvrijheid bestaat maar voor een zeer klein gedeelte.

Zelf kwam hij in een situatie terecht waar hij een heel boek terug moest nemen. In oktober kwam zijn boek ‘De Ros Tapes’ uit, met daarin de kluisverklaringen van kroongetuige Fred Ros in het liquidatieproces Passage. Het Openbaar Ministerie spande een kort geding aan tegen de publicatie voor het boek, omdat het schadelijk was voor het lopende proces. “Persvrijheid bestaat maar voor een zeer klein gedeelte, als het gaatover kleine dingetjes,” zegt Hendrik Jan hierover. Tegen het kort geding kon hij met zijn kleine uitgeverij niet veel doen. Wel schreef hij een nieuw boek, ‘Fred Ros – Moordmakelaar’, samen met zijn dochter Anna Korterink. Het verboden boek komt hopelijk na een half jaar alsnog uit en vormt met ‘Moordmakelaar’ het begin van de reeks ‘De Liquidatiedossiers’ over het Passageproces.

Dat hij samen met zijn dochter schrijft komt voort uit enkele rechtszaken waar ze voor haar vader verslag van deed en opschreef in Bij de rechtbank. Hendrik Jan is niet ongerust dat zijn dochter met criminelen te maken krijgt. Juist overkwam het hem zelfs dat ze een interview kon houden met topcrimineel Danny Kuiters voor de Panorama, terwijl dat hem en velen anderen niet lukte. Anderen hadden namelijk al te vaak geschreven en zorgden daardoor voor meer ballast, en Anna Korterink niet.

De gevaren in de misdaad
Tijdens zo’n interview wordt al gauw duidelijk dat topcriminelen worden geprobeerd af te luisteren. Hendrik Jan noemt het voorbeeld van een gesprek met Holleeder, waarbij een stel zakenmensen met aktetassen aan een tafel vlakbij zat, en alle uren dat het gesprek duurde ook “toevallig” in het restaurant zijn blijven zitten.

In de misdaadjournalistiek moet je nu eenmaal goed om je heen blijven kijken, mede om de veiligheid. “Je komt soms hele vervelende dingen tegen,” zegt Hendrik Jan. Deze week speelt er een zaak met politica Kathalijne de Kruif, die nog steeds in de cel zit op verdenking van witwassen en hennepteelt. RTV Utrecht benaderde Hendrik Jan Korterink voor meer informatie. Er scheen een drugshandelaar te zijn met meer informatie op een woonwagenkamp. “Dat zou ik dus niet doen,” was Hendrik Jan’s reactie op het idee om naar het woonwagenkamp te gaan. “Ik heb situaties meegemaakt waarin je moet maken dat je wegkomt,” vertelt hij aan ons.

Succesvolle en onsuccesvolle journalistiek
In zulke gevaarlijke situaties belandt hij liever niet en nodig vindt hij het ook niet. Zorgen dat je iemand benadert die jou vertrouwt of die de persoon die je wil spreken vertrouwt, is de sleutel tot succes; op die manier kun je in de loop van de jaren een band met iemand opbouwen om aan informatie te komen. Daarom is Korterink ook het meest trots op zijn boek Cor over Cor van Hout. Hij heeft daarvoor gesproken met heel veel mensen die nooit met iemand anders hadden gepraat. Het was heel moeilijk om daar binnen te komen; een band opbouwen is succesvol, maar wel een van de moeilijkste dingen. “Het gaat om vertrouwen, je woord houden en laten zien dat je niet chantabel bent, dat is de kern van alles.”

De laatste jaren zie je steeds meer dat undercoveracties in de misdaad een soort Bananasplit zijn geworden.

Degenen die zich niet altijd aan hun woord houden zijn undercoverjournalisten die in het geheim achter de waarheid proberen te komen. Hendrik Jan vindt het maar niks. “De laatste jaren zie je steeds meer dat undercoveracties in de misdaad een soort Bananasplit zijn geworden.” Volgens hem is een journalist per definitie dan ook geen wereldverbeteraar. “Een journalist is een ding, die dingen uitzoekt en erover schrijft. Ik zie mezelf als gewoon journalist die meer gespecialiseerd is in de misdaad.”

Zelfs al verbetert hij niet de wereld, toch zit de misdaadjournalist niet stil. De hele dag krijgt hij verschillende reacties binnen en ondertussen is hij ook nog eens bezig met een stuk of drie à vier boeken. “Ik ben per dag met vijf tot zes verschillende bezig, elke dag is er wel iets nieuws.” Zo blijft de misdaadjournalistiek voor Hendrik Jan Korterink altijd spannend.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s